Hoe het idee van de Eendenpullenbrug tot stand kwam door vroegtijdige inschakeling van de Fietsersbond

Eendenpullenbrug geopend

De fietsersbond draagt bij aan de emancipatie van de fietser als verkeersdeelnemer en wordt steeds vaker al vroeg in het planstadium betrokken bij grote infrastructuurprojecten. Voordeel van die vroege betrokkenheid is dat de expertise van de Fietsersbond niet uitsluitend als commentaar op al ontwikkelde plannen wordt aangewend, maar juist benut om bij te dragen aan inhoud en vormgeving van de plannen.

Op 13 Mei 2026 heeft die betrokkenheid tot een concrete resultaat geleid in de oplevering van de fietsbrug langs de A8 in Oostzaan. De brug kreeg via een prijsvraag de naam Eendenpullenbrug, hetgeen een verwijzing is naar een enigszins plagerige aanduiding van de Oostzaners uit de tijd dat bijna elke Oostzaner wel eenden of kippen op zijn erf hield om eieren te leveren aan de voedselindustrie.

Op 31 Oktober 2018 deed de Fietsenbond in het overleg met de projectleider van het project AVANT (Aanpak Verkeersdrukte Ambacht N516 Thorbeckeweg) de suggestie om een fiets-/loopbrug tussen de A8 en het industrieterrein Ambacht aan te leggen. Het langzame verkeer de N516 kan geen gebruik meer maken van de met verkeerslichten geregelde oversteekplaats. Uit het verslag van 31 Oktober 2018:

“De toegankelijkheid van Ambacht voor de fiets, en zeker elektrische fiets, is nu feitelijk NIET aanwezig. Het redelijk verscholen fietspad vanaf de Kerkstraat in Oostzaan is met de bestaande kippenbrug geen optie voor de elektrische fiets. De voetgangersovergang via de verkeerslichten bij Westkolkdijk kent thans een oneigenlijk gebruik met fiets en brommer.”

“De FB benadrukt dat een verbeterde toegankelijkheid van Ambacht vanaf een directe verbinding tussen Kerkstraat via een ongelijkvloerse fiets- en voetgangersoversteek naar de Noorder IJ- en Zeedijk niet alleen uit hoofde van veiligheid dringend gewenst is maar ook van het doelstelling om het functionele fietsgebruik te stimuleren. Een noord-zuid verbinding voor de fiets ter hoogte van Ambacht dient niet alleen de toegankelijkheid van Ambacht maar ook van het gebied er achter c.q. de aansluiting met de fietssnelweg. Verdient daarom meer aandacht dan een benadering vanuit ‘nice-to-have’.”

In dit stadium was er nog ruimte om met ideeën te komen. Een tunnel met trappen (fiets aan de hand) leek de meest voor de hand liggende ontsluiting van het industrieterrein. Het voorstel van de Fietsersbond werd als Nice-to-have gekarakteriseerd omdat het beschikbare budget toen op 3 à 4 miljoen Euro werd geraamd. Waren die kosten te rechtvaardigen tegenover, op dat moment, niet meetbare aantallen gebruikers? Er waren geen cijfers voor handen van het bestaande fietsverkeer, anders dan summier van het aantal werknemers op het industrieterrein dat op de fiets kwam.

Op 7 November 2018 werd de toenmalige betrokken ambtenaar van de gemeente Oostzaan extra gewezen op de optie die de Fietsersbond had aangedragen. Uit het emailbericht:

“Gaat mn om de onderste alinea waarin de FB er voor pleit om de fietsinfrastructuur uit te breiden door het pad langs de A8 vanaf de Kerkstraat door te trekken naar de Noorder IJ en Zeedijk…………… In het budget is ca 3 à 4 miljoen voorzien voor een verbetering van de noord-zuid verbinding over de N516.”

De optie van een lange brug (de brug is 385 meter lang) werd eerst serieus in de planfase meegenomen toen bleek dat een tunnel tot onvoorziene kosten zou leiden vanwege de aanwezige ondergrondse infrastructuur. Maar ook de ondernemers op Ambacht zagen een toename van fietsers en wandelaars op het industrieterrein niet zo zitten. Op het terrein zijn vrachtauto’s voortdurend aan het manoeuvreren.

Het is ook mede te danken aan de projectleider die het idee niet meteen op grond van kosten/baten afschoot, en ook meer en meer overtuigd raakte dat een brug de doelstellingen het project ondersteunde. O.a. door een langere opstelstrook zonder stoplichten naar de Coentunnel toe. Dat andere opties ook onzekerheden voor het budget impliceerden heeft de brugoptie van Nice-to-have doen veranderen in Must-have. Mede door de opmars van de elektrische fiets bestaat geen twijfel dat meer werknemers op de fiets naar het werk zullen komen. Maar ook zal de brug een toename betekenen van het Noord-Zuid fietsverkeer tussen Amsterdam en Zaanstad/Zaanse Schans, zoals voorzien in de corridorstudie Hoorn-Amsterdam. Met een fietspad aan de oostzijde van Straat Poelenburg zullen de doelstellingen van de corridorstudie nog meer benaderd worden. Het is nu aan de fietser om deze uitbreiding in de Dam-tot-Dam gebruik te gaan maken.

De gerealiseerde fraaie fietsbrug zal hopelijk meer beleidsbepalers doen besluiten om de expertise van belangenbehartigers als de Fietsersbond eerder in de besluitvorming te betrekken.

Fietsersbond Zaanstreek

Mei 2026